[jahsonic.com] - [Next >>]

Art in Belgium

Related: Antwerp fashion - Antwerp film museum - Antwerp musea - Fred Bervoets - Guillaume Bijl - Marcel Broodthaers - Wim Delvoye - Danny Devos - James Ensor - Jan Fabre - Annie Gentils - Vic Gentils - Jan Hoet - Bernd Lohaus - Middelheim - Johan Pas - KMSKA - MuHKA - Panamarenko - renaissance - Guy Rombouts - Félicien Rops - Royal Academy - Dennis Tyfus - Frank Vande Veire - Ronny Van de Velde - Antoine Wiertz - Witte Raaf

Anthrophomorphic Landscape (Early 17th century) - Jose de Momper
Image sourced here.

More Renaissance images from aiwaz.net

Born in Antwerp in 1564, Joos de Momper ((1564-1634/35) ) (also spelled Jose or Joost) is regarded as one of the leading Flemish landscape painters of his time. He was active during a period characterised by a transition from mannerist ideas to a realistic depiction of the landscape. --http://www.qag.qld.gov.au/collection/historical_international_art/circle_of_joos_de_momper [Jan 2006]

See also: Renaissance - Belgian art - Mannerism - landscape - 1500s - 1600s

Satan's Treasures (1895) - Jean Delville
Image sourced here.

Skeletons fighting over a smoked herring (1891) - James Ensor [image link]

Pornokrates (1879) - Félicien Rops
Félicien Rops is Belgium's best example of the symbolist/decadent school.

Belgian comics

Image sourced here.

Ever Meulen (born Eddy Vermeulen) (born in 1946), Belgium. --http://en.wikipedia.org/wiki/Ever_Meulen [Aug 2005]

Ever Meulen is een Belgische tekenaar die al heel lang aan Humo verbonden is, de Belgische combinatie van radio- en tv-gids en opinieweekblad. Dat blad vinden wij al jaren het beste Nederlandstalige weekblad dat er verschijnt. Er is in Nederland geen rtv-gids die eraan kan tippen, maar ook geen opinieweekblad. Ever Meulen verzorgt meestal de omslagen, maar ook bijvoorbeeld de omslag van de boekenbijlage (zie hier rechts). Het is een mooi voorbeeld van een Ever Meulentekening. Verder vind je door het blad heen bij verschillende rubrieken een van zijn kenmerkende kleine tekeningen, waarvan we er hier ook een paar laten zien. Een bescheiden tekenaar, maar wel een hele grote. --http://www.moorsmagazine.com/cartoon/evermeulen.html [Aug 2005]

see also: comics - illustration - Belgium

  • Ever Meulen (de son vrai nom Eddy Vermeulen) (né en 1946), Belgique
  • André Leborgne http://fr.wikipedia.org/wiki/Festival_d'Angoul%C3%AAme_1974 [Feb 2005]

    see also: comics

    Belgian literature

    In literature, Belgium has produced several well-known authors, such as the poets Emile Verhaeren, Jacques Brel and novelists Hendrik Conscience and Georges Simenon. The poet and playwright Maurice Maeterlinck won the Nobel Prize in literature in 1911. The best known Franco-Belgian comics are The Adventures of Tintin by Hergé but many other major authors of comics have been Belgian, including Edgar P. Jacobs and André Franquin. --http://en.wikipedia.org/wiki/Belgium#Culture [Mar 2006]

    Souvenirs of the men I loved (1982-1988) - Ria Pacquée

    Souvenirs of the men I loved (1982-1988) - Ria Pacquée
    Image sourced here.

    See also: art in Belgium - MuHka

    Satan's Treasures (1895) - Jean Delville

    Jean Delville (January 19, 1867 – 1953) was a Belgian symbolist painter, writer, and occultist. He founded the Salon d’Art Idealiste, which is considered the Belgian equivalent to the Parisian Rose & Cross Salon and the Pre-Raphaelite movement in London. --http://en.wikipedia.org/wiki/Jean Delville [Sept 2005]

    See also: symbolism - 1895 - fantastic art - Belgium

    Salmacis and Hermaphroditus (c. 1585) - Bartholomeus Spranger

    Salmacis and Hermaphroditus (c. 1585) - Bartholomeus Spranger

    The Flemish painter, draughtsman and etcher Bartholomeus Spranger was born in Antwerp in 1546. In 1565, after finishing his studies he travelled to Paris by way of Italy. There he worked on wall paintings in various churches. In Rome he was appointed court painter by the Pope in 1570. He acquired fame with his elegant Mannerist paintings of nudes in all kinds of complex poses. In 1581 he was appointed to the Prague court. Through his intensive contacts with artists of the Haarlem academy, he formed an important link in the spread of Mannerism. His work became known in Northern Europe through the engravings Hendrick Goltzius made of his paintings. --http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_artists/00017009?lang=en [Feb 2006]

    See also: hybrid - intersexuality - 1500s - Mannerism - Flanders - Belgian visual artists

    Aspects of contemporary art in Belgium 1970-1985

    Carlos Ginzburg, Latin American Prostitute (holding a statement by Baudelaire), performance in het ICC, 1974 foto ©archief ICC/MuHKA

    exhibition at the MuHKA, Antwerp
    Dear ICC 18 dec 2004 - 27 feb 2005

    Aspects of contemporary art in Belgium 1970-1985
    During the seventies and the early eighties, the ICC was an intermediary between a progressive art praxis and the ill-at-ease public, as well as an alternative platform for the production and the presentation of -amongst other things- recent conceptual art, installations, video, happening and performance.

    A critical reflection on the function of this institution throws another (for ‘historical’) light on different contemporary problematic issues in the museum world as of today with regard to interdisciplinarity, production facilities, social positioning and dealing with the museum public. At the same time, the project suggests a possible interaction with and opening of an important body of archives which, at present, is still drifting in between archaeology and actuality.

    with works and/or documents by a.o. vito acconci, laurie anderson, alessandro, artworker foundation, ben, conny beckley, fred bervoets, guillaume bijl, guy bleus, marcel broodthaers, daniël buren, james lee byars, andré cadéré, jacques charlier, leo copers, cel crabeels, thierry de cordier, raoul de keyser, paul de vylder, daniël dewaele, luc deleu, denmark, yves de smet, robert devriendt, danny devos, michael druks, lili dujourie, benni efrat, pieter engels, filip francis, jonah friedman, jef geys, marc ghens, dan graham, michael harvey, pieter kortekaas, joseph kosuth, marie-jo lafontaine, jacques lennep, jacques lizène, bernd lohaus, lea lublin, brice marden, gordon matta-clark, danny matthys, guy mees, ludo mich, antonio muntadas, jacques louis nyst, orlan, ria pacquée, panamarenko, fabrizio plessi, reindeer werk, maurice roquet, guy rombouts, susan russell, jean-michel sanejouand, buky schwartz, sosnowski, narcisse tordoir, niele toroni, boy & erik stappaerts, nicolas uriburu, thé van bergen, patrick van caeckenbergh, hubert van es, johan van geluwe, anne-mie van kerckhoven, philippe vandenberg, frank van herck, raoul van den boom, wout vercammen, bill vazan, jan vercruysse, marc verstockt

    curator: Johan Pas

    --http://www.muhka.be/toont_beeldende_kunst_detail.php?la=en&date=&id=98&subbase=actueel&jaartal=&jaargang=&letter=&person_id=&work_id= [Jan 2005]


    On 27 February, the general meeting approved the 2004 annual report and the 2005 policy plan. As usual, a new board of executives was appointed. The executive members are: Anne Decock (chairperson), Zjuul Devens (secretary), Jaak Geerits (treasurer), Iréne Judong, Peter Lemmens and William Vanderborght (vice-president). --http://www.nicc.be/modules.php?name=News&file=print&sid=532 [Sept 2005]

    Pre-modern art

    from http://www.living-in-belgium.com/livin_art_info_0055.htm

    Amongst the most famous Belgian names are those of its artists. Despite a tumulus political history, the territory of today’s Belgium has produced an astonishing list of great artists over the centuries since the Middle Ages. There have been periods of great creativity alternating with periods of stagnation, having little relation to the sovereignty status and amazingly the artists appeared to be unaffected by internal strife which often rose to great violence.

    Only the critically important artists of each period are mentioned here. There are many others who have also produced fine paintings, drawings and sculptures. However, the great artistic revolutions have been the result of the appearance of individual geniuses who influenced the works of others and they in turn added their own creativity to the cycle.

    The Middle Ages

    Except for illustrated manuscripts painting was not known in medieval times. During the 14th century, artists from the Low Countries entered French schools and had become skilled in such illumination. Between 1350 and 1420 some Flemish* names may be noted in the history of French miniature painting. Miniatures, however, were usually flat, lacking depth or perspective; there was no variety in the colors, and rivers were painted as unbroken strips of silver. The first artistic revolution came in sculpture and portraiture at the end of the Middle Ages.

    The term “Flemish“ in the arts is a general term, referring to all artists from the Low Countries.

    Burgundian Epoch

    During the 15th century reign of the Dukes of Burgundy, a period of peace and prosperity, the Low Countries became a center of artistic culture. The earliest artists of note were producing works in the manner of craftsmen, often of high quality, but with little originality, imitating one another to make a living.

    Robert Campin of Tournai [? - 1444], known as the Master of Flémalle was one of these craftsmen whose paintings may be judged exceptional. He was notably influential in the trade with his decorative realism.

    André Beauneveu [1330-1410] of Hainaut became official sculptor to the kings of France (Philip VI, John II & Charles V). His sculptures were realistic, a break from the rigid forms delimited by architecture. The prophets on the tower of Brussels town hall were among the first examples of this new mode. These so impressed Claes Sluter [1345-1406] of Harlem, he trained with the stonecutters corporation in Brussels, prior to moving on to become the most influential sculptor in France.

    Jean Van Eyck [1390-1441]

    Sainte Madeleine by Quentin Metsys

    The realistic revolution soon found its way into painting, with Jean van Eyck [born in Limbourg, he set up his studio in Bruges]. A genius - on his own he created works employing space, perspective, movement, depth, atmosphere and chiaroscuro. He brought the surrounding world into a picture, while his figures showed every type of emotion. He was not the inventor of oil painting as is often believed for his colors were fixed in egg white. However, the varnish he used on the finished painting gave his colors warmth and transparency similar to enamel yet with an unusual sensitivity previously unattained. His masterpiece, “Adoration of the Lamb” is in Cathedral of St. Bavo’s at Ghent.

    Roger van der Weyden [1400? - 1464]

    Also known as Roger de la Pasture of Tournai, who established himself in Brussels, was the second great Flemish artist to successfully produce realism, emotion and backgrounds in his paintings, yet considered more of a mystic. Designated the official painter of Brussels in 1436, he was responsible for all artistic endeavors there including the subjects imposed on other painters, sculptors, tapestry designers and decorators. His privileged position and artistic fame led him to international renown with his paintings and copies of them in great demand throughout the courts of Europe. As a result, though some famous works were destroyed in the bombardment of Brussels in 1695, copies may be seen in other cities of Europe.


    Recognized quickly as masters and pioneers, both Van Eyck and van der Weyden deeply influenced their contemporaries who continued in the same vein. This was shown most particularly with Petrus Christus [?- 1473] in Bruges and Dirk Bouts [1415-1475] from Haarlem who settled in Louvain and produced disturbing subjects set in lovely landscapes.

    Another was Hugo van der Goes (Hugh of Ghent) [1440-1482] whose final insanity possibly is reflected in the unusual intensity of his works. His “Death of the Virgin” in Bruge’s Groeninge Museum is considered a masterpiece.

    Hans Memling [1433-1494] (born near Mainz, he became a Bruges citizen) also came to the fore with technically magnificent paintings most of which may be seen there.

    Gerard David,[1460-1522], a Dutchman judged to be Memling’s successor, was appointed official painter at Bruges in 1483. His greatest works “Virgin Among Virgins” and the “Baptism of Christ” may also be seen in Bruges.

    Hieronymus (Jérôme) Bosch [1450?-1516]

    He is probably the world’s first surrealist. His paintings of the grotesque were considered to be moralistic at the time, but he came to be judged a visionary and a prophet. He also was an innovator - employing unusually modernistic colors while introducing romantic landscapes. His works were to have a strong influence on the great Breughel the Elder, born a generation after his death.

    Bruges -the Center of Flemish Arts Flemish art in all fields were soon flourishing, becoming an important export industry centered in Bruges. The major merchant houses of Europe establishing correspondents there, bought the paintings, engravings, tapestry, altarpieces, silver and lace as well as silver of Flemish artists for export to their markets. from http://www.living-in-belgium.com/livin_art_info_0055.htm

    Félicien Rops

    He was a lover of the fantastic and the supernatural, and his themes are frequently Symbolist in kind. The devil, skeletons, the prostitute, and death are the Baudelairian accessories of his art. In fact, despite Péladan's appeals, Rops was not very interested in the Rose+Croix artists, and much more so in the mores of his time, in the singularities of the modern mind as it appeared in the spectacle of Parisian life. His libertine life and scandalous and erotic subjects made him infamous in his own lifetime. [...]

    Jan Bucquoy

    An eccentric mix of artist, anarchist, overgrown schoolboy and some say dirty old man, Bucquoy giggles awkwardly as he shows off the eyebrow-raising exhibits at his newly reopened "Musee du Slip Belge" (Belgian Underpants Museum). "Everybody wears pants, whether they're rich or poor, famous or unknown. Underneath them we hide our equality -- all men are brothers without their pants on," he explains. [...]

    Grensoverschrijding in de Belgische beeldende kunst van de jaren tachtig

    "Grensoverschrijding in de Belgische beeldende kunst van de jaren tachtig" is de titel van een verhandeling aangeboden door Wouter Derijck tot het behalen van de graad van licentiaat in de geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Letteren, Departement Geschiedenis.

    De rode draad die door deze studie loopt, is een dilemma dat de mens reeds eeuwenlang bezighoudt : bevindt de beeldende kunst zich in een soort moreel vacuüm en vormt ze inderdaad een autonoom domein, of kent die autonomie haar beperkingen? Aangezien dit filosofisch vraagstuk eerder vanuit historisch perspectief moet worden benaderd, sturen we de eigenlijke vraagstelling van deze studie een beetje bij en stellen we ons de vraag hoe we controversiële kunst moeten benaderen en hoe deze tot uiting kwam in de Belgische kunstwereld van de jaren zeventig en tachtig.

    In het eerste hoofdstuk wordt aan de hand van een gedachte-experiment gepoogd deze veelzijdigheid in de mogelijke benaderingen van een controversieel kunstwerk te verwoorden. Er zal met andere woorden een onderscheid worden gemaakt tussen enerzijds de artistieke controverse die louter kunstregels verlegt en anderzijds het ethische schandaal dat morele grenzen overschrijdt door de ‘diepere instincten en taboes’ van de toeschouwer in het vizier te nemen. De ethische grensoverschrijdende kunst die dus niet zozeer tegen de schenen van de kunst trapt, maar wel tegen die van de toeschouwer, is het type controverse dat we verder zullen onderzoeken. In het tweede hoofdstuk zoomen we vanuit dit theoretisch-filosofische kader in op de jaren zeventig en tachtig, de periode waarin de punk zowel haar op- als neergang heeft gekend. Deze inzoombeweging wordt in dit hoofdstuk enerzijds gemaakt door de (kunst)historische context van deze twee boeiende decennia uit de doeken te doen en anderzijds door de bevindingen uit het gedachte-experiment toe te passen op een eerste case study : het Gentse schilderstrio Kleenex. Daar waar Kleenex min of meer een typevoorbeeld is van artistieke grensverlegging, wordt de tweede case, het Antwerpse kunstenaarscollectief Club Moral, eerder gekenmerkt door haar ethische grensoverschrijding. Aangezien net dít type schandaalkunst in deze studie wordt onderzocht, wijden we het derde en vierde hoofdstuk volledig aan Club Moral.

    Daar waar het grootste deel van deze studie benadrukt hoe bepalend de ingenomen positie wel kan zijn bij een beoordeling van een omstreden kunstwerk, zal in het vijfde en laatste hoofdstuk ons vertelperspectief zich vereenzelvigen met dat van de kunstenaar. Hierbij zal niet langer de aanval op het kunstwerk centraal staan, maar eerder de verdediging ervan. Zo zullen we aan de hand van de controverse rond Andres Serrano’s foto Piss Christ een typologie opstellen van alle mogelijke discoursen die een kunstenaar kan aanwenden ter verdediging van zijn controversieel kunstwerk. Vervolgens zullen deze bevindingen uiteraard worden teruggekoppeld naar onze case studies om enerzijds de typologie zelf aan een test te onderwerpen en om anderzijds te onderzoeken wie welk type het meest hanteerde en waarom.

    Op het einde van deze studie zullen we moeten concluderen dat het filosofische debat rond kunst en moraliteit open blijft. Is de morele grens de ultieme limiet waarbij alle kunst voorbij die grens onder de hamer van de rechter terecht zal komen? Of hoe ver kan controversiële kunst gaan zonder haar artistieke status te verliezen? Het zijn allemaal open vragen die deze studie nooit heeft proberen op te lossen, maar eerder als een intrigerend dilemma aanwendde om vanuit historisch perspectief de Belgische kunstwereld te schetsen in de woelige jaren zeventig en tachtig.


    • Woord vooraf 3
    • Inhoudstafel 4
    • Samenvatting 7
    • Proloog 9
    • Hoofdstuk I : Tussen grensverlegging en grensoverschrijding 16
      • Gedachte-experiment
        • Een kunsthistoricus
        • Een Gentenaar 17
        • Twee types van controverse 18
      • Grensverleggende kunst (op artistiek vlak) 20
        • Innovatief 22
        • Interrogatief 24
      • Grensoverschrijdende kunst (op ethisch vlak) 26
        • Georges Bataille: de dualiteit in de transgressie 27
        • Controversiële kunst: een dilemma met meerdere gedaantes 30
        • Conclusie 36
    • Hoofdstuk II : Grensoverschrijding in praktijk 38
      • Kunst en maatschappij door twee decennia heen
        • De onzekere jaren zeventig en grenzeloze jaren tachtig
        • Tussen regionalisme en internationalisme 40
        • Van een conceptuele attitude naar een subjectieve praktijk 42
      • Kleenex 44
        • U allen, de ballen! 45
        • Derde Verzameling 51
        • Kleenex vanuit wisselend perspectief 52
    • Hoofdstuk III : Punk in de beeldende kunst 61
      • Punk
        • Tegen de keer
        • Punk (Art) 65
        • Noise (Art) 67
      • Club Moral 69
        • Extreme kunst als tegencultuur
        • Een vinger aan de pols 71
        • Een muzikaal project 76
        • Danny Devos 77
    • Hoofdstuk IV : Koorddansen door de geschiedenis heen 87
      • Club Moral
        • Een kruispunt van geesten
        • Anne-Mie van Kerckhoven 88
        • Een anti-moraal in Antwerpen 98
      • De geschiedenis 99
        • Structureel forum + fascistisch hol = Club Moral (1981 - 1983)
        • Een geschiedenis van paradoxen (1984 - 1986/1987) 104
        • To all who are interested (1986/1987 - 2000) 109
        • Beeldende kunst vs. muziek (2000 - 2004) 111
      • Grensverlegging of grensoverschrijding ? 114
    • Hoofdstuk V : De kunstenaar en garde 117
      • Andres Serrano’s Piss Christ 119
      • Typologie van het kunstenaarsdiscours 121
        • De esthetiek van de schandaalkunst : smaak en schoonheid
        • De traditie als inzet 125
        • De vervreemding verdedigd 131
      • Rob van Gerwen’s ethisch autonomisme 137
    • Epiloog 140
    • Bibliografie 146
    • Verantwoording van illustraties 154

    Walter Van Rooy

    Walter Van Rooy: Ik organiseerde in 1980 een grote groepstentoonstelling in Ruimte Z. Door de naam van de galerie waren we op het idee gekomen om de galerieruimte volgens de letters van het alfabet in 26 stukjes te verdelen. We nodigden 26 kunstenaars uit, en die zouden ook 1/26ste van de affiche krijgen, maar we konden die affiche niet betalen en daarom zijn we naar het ICC gestapt. Flor Bex heeft de kosten voor de affiche betaald, 30.000 Belgische frank. Een groot bedrag toentertijd. Enige tijd later zei hij dat we aan 1980 mochten meedoen. Ik weet eigenlijk nog altijd niet waarom Flor Bex die affiche betaald heeft, want wij waren het uitschot. Wij kwamen niet aan de bak. Wij zetten ons ook erg af tegen de kunstenaars die in het ICC tentoonstelden en die altijd hetzelfde deden, zoals Denmark. En tegen de stal van Lens Fine Art, met Pjeroo Roobjee en Reinier Lucassen, dat was ook zo’n kliek die we niet zagen zitten. --http://dewitteraaf.stylelabs.com/web/flash/showfile.asp?file=wr112%201980%20van%20rooy.htm [Jan 2005]

    Ludo Mich

    Voor Filmfestival Antwerpen 2004 verzamelde Kontra een aantal werken van 'fantastisch' filmmaker en sleutelfiguur in de Antwerpse underground van de jaren '70: Ludo Mich.

    Reportage die ons leven op Saturnus toont. Volledig opgenomen met een 'fish-eye-lens'.

    Met o.a. Nicole Van Goethem en Guilliaume Bijl.
    16 mm (25')

    Deux Ex Machina
    Op de 8e Biënnale van Parijs werd Ludo Mich uitgenodigd door de 'Section Filmographique' om deze film voor te stellen.

    16 mm (10')

    Vrije adaptatie van het Griekse blijspel van Aristophanes.

    16 mm (65') + The Making of Lysistrata

    Dezelfde avond zal een performance plaats vinden in het kader van de nieuwe film 'Boek 4' van Ludo Mich en Tania Rens door de twee filmmakers zelf.

    DONDERDAG 9DECEMBER om 20.00 in het Filmhuis (Klappeistraat). --http://www.filmfestivalantwerpen.be/programma1209.htm [Jan 2005]

    Belgian fashion

    Belgian Fashion Design (2000) - Luc Derycke, Sandra Van De Veire [Amazon.com] [FR] [DE] [UK]

    your Amazon recommendations - Jahsonic - early adopter products

    Managed Hosting by NG Communications